4A ACENTUACIÓN  
Acentuación diacrítica

 

Palabras con til diacrítico

á (a prep. + a artigo); ‘ala’

a (artigo; pronome; preposición)

ás (a prep. + as artigo); ‘alas’

as (artigo; pronome)

bóla (esfera)

bola (peza de pan)

cá (ca + a artigo)

ca (conxunción)

cás (ca + as artigo)

cas (preposición)

chá (‘plana’)

cha (che + a)

chás (‘planas’)

chas (che + as)

có (ca + o)

co (con + o)

cós (ca + os); substantivo

cos (con + os)

cómpre (‘é mester’)

compre (do verbo comprar)

cómpren (‘son mester’)

compren (do verbo comprar)

dá (presente e imperativo de dar)

da (de + a)

dás (presente de dar)

das (de + as)

dó (‘compaixón’)

do (de + o)

é (presente de ser)

e (conxunción)

fóra (adverbio)

fora (antepretérito de ser e ir)

má (‘mala’)

ma (me + a)

más (‘malas’)

mas (me + as)

máis (adverbio e pronome)

mais (conxunción)

nó (substantivo)

no ( en + o)

ó (a + o)

o (artigo; pronome)

ós (a + os)

ós (artigo; pronome)

óso (parte do corpo)

oso (animal)

pé (parte do corpo)

pe (letra)

póla (‘rama’)

pola (‘galiña’; por + a)

pór (‘poñer’)

por (preposición)

présa (‘apuro’)

presa (‘prendida’; ‘presada’)

sé (sede eclesiástica; imperativo de ser)

se (conxunción; pronome)

só (adverbio e adxectivo)

so (preposición)

té (‘infusión’)

te (pronome; letra)

vén (presente de vir)

ven (presente de ver; imperativo de vir)

vés (presente de vir)

ves (presente de ver)

vós (pronome tónico)

vos (pronome átono)

 

Observacións

 

Exemplos

  • O til diacrítico emprégase para distinguir na escrita dúas palabras que teñen a mesma forma, pero que se diferencian na pronuncia; ben porque a vogal tónica ten diferente timbre (bóla, bola), ben porque unha palabra é tónica e a outra é átona (dá, da).
 
  • O til diacrítico colócase na palabra con vogal aberta ou na palabra tónica.
  • Do par póla/pola, acentúase o primeiro elemento porque é o que ten o timbre da vogal aberto [pòla]; en chá/cha, a primeira palabra é tónica (trátase dun adxectivo) e a segunda átona (pron. che + a artigo).
  • Por influxo do castelán cométese moitas veces o erro de acentuar graficamente palabras que en galego non levan til diacrítico.

Nunca se acentúan:

  • Os determinantes nin os pronomes: este, ese, aquel, xunto cos seus plurais e femininos.
  • O pronome el.
  • O adverbio de afirmación si.

 

 

 

 

  • Mercarei esa.
  • Díxomo el; Foi el o premiado.
  • Se che preguntan dilles que si.